Middle Dutch to French dictionary

History and Historical European Martial Arts in the Codex Martialis

Middle Dutch to French dictionary

Postby Galloglaich » Sun Apr 05, 2015 4:12 am

with translations: (stolen from a post on Myarmoury by pieter buis)

middle dutch. It's part of the Bouc vanden ambachten / Livre des mestiers and has a few lines about various trades in Bruges in the 14th century. It's a book in both French and Flemish to teach people the other language. It has relatively mundane conversations but they offer a great glimpse in medieval city life in Bruges.

http://www.vogala.org/tekst/brugge-ambachten


Quote:
Katelijne-met-het-paardje verkoopt de lekkerste verse boter die je ooit geproefd hebt. En ze verkoopt zoete melk en karnemelk die ze zelf karnt. Ze heeft zes meisjes in dienst, die altijd bezig zijn met het melken van de koeien en het schoonmaken van de karntonnen.


Catalina-with-the-horse? Sells the best fresh butter you will ever taste. And she sells sweet milk and buttermilk that she churns herself. She employs six maids who are always busy milking cows and cleaning the churns.



Quote:
Fierin de bakker verkoopt wit en bruin brood, en hij heeft op zijn graanzolder meer dan honderd mud grof meel, dat hij heeft gebuideld in zakken en gezift met een zeef.


Fierin the baker sells white bread and brown bread, in his granary he has more than a hundred mud (measuring unit) of coarse flour/grain that he stores in sacks and has sifted with a sieve.


Quote:
Gerard de molenaar steelt – naar men zegt – wel de helft van al het koren dat men hem brengt om te malen, of van het meel. Hij steelt dan wel niet de helft, maar toch van alles een beetje.


Geralt the miller steals half of all corn brought to him to mill or half of the flour, people say. He does not steal half, but he does steal a little from everyone.

(Why are millers such jerks?)


Quote:
Machteld de mosterdmaakster heeft goede mosterd en goede wijnazijn, lekker zuur druivensap [voor sauzen], goede vis en vlees in gelei en goede knoflook.


Machteld the mustard maker has good mustard and vinegar, delicious sour grape juice (for sauces), good fish and flesh in jelly and good garlic.

(Never knew they had meat and fish in jelly in the 14th century. Doesn't sound good to be honest )


Quote:
Christiene de wiedster wiedt bladgroenten en meekrap [plant voor kleurstof]. Ze heeft heel veel last van Crispijn, haar echtgenoot, want die is alle dagen dronken. Vroeger was hij kruier, de beste van de stad, en had hij een prima kar, maar die heeft hij naar de lommerd gebracht voor een vat bier.


Christine the weeder/gardener weeds/harvests leafy greens en madder. She is annoyed by Crispijn, her husband, because he is drunk everyday. In former times he was a porter, the best in the city, and he had a fine cart, but he brought it to the Lombard(pawnbroker) for a cask of beer.

(Some things are eternal)


Quote:
Karel de brouwer heeft zoveel bier gebrouwen dat hij het niet kan slijten, want hij staat er om bekend dat hij slecht bier brouwt, zodat hij het zelf zal moeten opdrinken of aan de zwijnen voeren.


Charles the brewer has brewed beer he cannot sell, because he is known for brewing bad beer. This means he has to drink it all himself or feed it to the pigs.

(Lucky pigs)


Quote:
‘Grieltje, pak geld, en ga naar de slager; koop vlees voor ons.’

‘Heer, wat voor vlees wilt u dat ik koop? Wilt u vers varkensvlees, met groene saus of met uiensaus? Gezouten rundvlees is lekker met mosterd, en vers rundvlees met knoflook. En als u liever schapenvlees of lam hebt, lamsvlees of kalfsvlees, geroosterd of in ’t zuur, dan koop ik dat met alle plezier.’

‘Nee, Grieltje, koop maar varkens- en geitenvlees. En doe een bod op wild, hetzij van everzwijn, van hert of van hinde, en maak dat dan klaar met zwarte peper. Als je dat hebt gekocht, ga dan naar de vogelmarkt en koop twee hoenderen, een jonge hen en twee kuikens. Maar breng geen kapoenen of hanen mee, en ook geen pluvieren, snippen, nachtegalen, mussen of mezen; geen ganzen of eenden, geen duiven of duivenjongen, geen tortelduiven, veldhoenderen of patrijzen, geen leeuweriken, pauwen en ook geen reigers, geen ooievaars of zwanen, geen houtduiven of merels, geen eendvogels of roerdompen, en ook geen kraanvogels of oude hennen, want ik ben ziek. Zulk vlees zou niet goed voor me zijn. Ik zou het niet kunnen verteren; en koop ook geen hazen of konijnen.’

‘Heer, u hebt al meer opgenoemd dan ik van plan was te kopen. U bent zo zwak; u moet beter geen paardenvlees eten, of ossen- of rundvlees, en ook geen veulens of merries, en geen leeuwen- of luipaardenvlees. Er zijn nog meer dieren waarvan men het vlees maar beter niet moet willen eten: wolven, vossen, bunzings, olifanten, katten, apen, ezels en honden. Maar beren worden wel gegeten, net als geiten. En volgens mij zijn adelaars en griffioenen ook niet eetbaar, evenmin als sperwers, valken, haviken, wouwen, geen nachtuilen en andere uilen, geen ratten of muizen, en geen raven of kraaien.’



'Grieltje, take this money and go to the butcher to buy some meat for us.'

'Lord/sir what kind of meat do you want me to buy? Do you want fresh pork with green sauce or with onion sauce? Salted beef is good with mustard and fresh beef with garlic. And if you prefer mutton or lam, lams meat or veal, roasted or pickled I will buy it.'

'No Grieltje, buy some pork and goat meat. Make a bid on game(meat) either from a boar, deer or doe en prepare it with black pepper. When you have bought this go to the bird market and buy two chickens, a young hen and two chicks. But don't bring capon or rooster, nor plovers, snipes, nightingales, sparrows and chickadees; no geese or ducks, no doves or pigeons chicks, no field fowl or partridge, no larks, peacocks and no herons, no storks and swans, not wood pigeons and blackbirds, no duck birds or bitterns, and no cranes or old hens, because i'm sick. Such meat would not be good for me. I could not digest it; and buy no hares or rabbits'

'Lord, you have listed more than I was planning to buy. You are so weak; you should not eat horse meat or beef or ox, nor foals or mares, and no lion or leopard meat. There are other animals whose flesh they had better not have to eat like wolves, foxes, polecats, elephants, cats, monkeys, donkeys and dogs. But bears can be eaten, just like goats. And I think eagles and griffins are not edible either, just as sparrows, falcons, hawks, (red)kites, no night owls and other owls, no rats or mice, and no ravens or crows'

Well my god, if folks were that picky when sending someone to do groceries I'd move to another city altogether Wink

I wonder how many of the animals he mentioned they actually ate, I fear it might be the majority.
Galloglaich
 
Posts: 2011
Joined: Sat Sep 27, 2008 5:30 pm

Re: Middle Dutch to French dictionary

Postby Galloglaich » Sun Apr 05, 2015 4:17 am

If you go to the website in the link, you can hear all of the above conversations spoken out loud.

G
Galloglaich
 
Posts: 2011
Joined: Sat Sep 27, 2008 5:30 pm

Re: Middle Dutch to French dictionary

Postby Galloglaich » Mon Apr 06, 2015 12:35 am

Quote:
David de teugelmaker, is een uitstekend vakman in de fabricage van zadels, teugels, sporen, en alles wat daar bij hoort. Want hij maakt halsjukken, pakzadels en buikriemen. En dit alles mag hij ook echt vervaardigen, want hij is vrij zadelmaker.

Clemence de wolkamster kwam hier eerder op de dag om geld. Ze bezwoer, op haar woord van eer, dat ze nog nooit zo goed wol had gekamd. Daarom moet ze goed betaald worden.

Floris de lakenfabrikant is een vermogend man. Hij verricht veel goeds: hij deelt graag aalmoezen uit; hij bezoekt de zieken en de gevangenen, en hij staat de weduwen en wezen bij.

Filbert de boogmaker vervaardigt de bogen en de grote en kleine pijlen en voetbogen waar de schutters mee schieten.

Mabelie de naaister is heel knap in haar vak. Ze maakt overkleden, hemden, broeken en zakdoeken, en alles wat verder vervaardigd wordt met naald en draad.

Gilbert de schrijver kan uitstekend oorkonden schrijven, en keuren en acten, overzichten van uitgaven en ontvangsten, testamenten en kopieën; hij kan ook heel goed rekenen en allerlei renten berekenen: lijfrenten, erfrenten, lenen of cijnzen, zodat hij heel geschikt is om goede diensten te verlenen.

Natalie, die knappe vrouw, heeft een mooi badhuis. De voornaamste lieden uit de stad gaan daar een bad nemen. Ze woont achter de muur van het klooster van de minderbroeders.

Goris de boekverkoper heeft meer boeken dan enig ander in de stad, en hij verkoopt ganzeveren en zwaneveren, en verschillende soorten perkament.





David the rein maker, is an excellent craftsman in the manufacture of saddles, bridles, spurs, and everything that goes with it. Because he makes horsecollars, pack-saddles and belly straps. And all he can actually produce, because he's a free saddler.

(Free as indicating free from guild?)

Clemence(It's a she) the woolcombster came here earlier this day to ask for money. She swore on her honor, that she has never ever combed wool so well/good. Therefore, she must be well paid.

Floris the cloth manufacturer is a wealthy man. He does a lot of/for charity : he enjoys sharing out alms; He visits the sick and the prisoners, and he supports the widows and orphans.

(This guy could teach modern businessmen a thing or two...)

Filbert the bow maker manufactures bows, large and small shafts/arrows, quarrels and crossbows with which the archers shoot.

Mabelie the seamstress is very proficient in her trade. She makes cloaks, shirts, pants and handkerchiefs, and anything else produced with needle and thread.

Gilbert, the writer can write excellent records, privileges and acts, statements of expenditure and receipts, wills and copies; He can count very well and calculate various annuities: annuities, hereditary rent charge, loans or duties(tax) so he is very suitable because he offers such good services.

Natalie, that handsome woman, has a nice bathhouse. The prominent citizens go there to take a bath. She lives behind the wall of the convent of the Franciscans.

(Who knows perhaps she offers more than just a nice bath Wink )

Goris Bookseller has more books than any other in the city, and he sells goose feathers and swan feathers, and various types of parchment.
Galloglaich
 
Posts: 2011
Joined: Sat Sep 27, 2008 5:30 pm

Re: Middle Dutch to French dictionary

Postby Galloglaich » Tue Apr 07, 2015 3:59 pm

Galloglaich
 
Posts: 2011
Joined: Sat Sep 27, 2008 5:30 pm


Return to RPGs, History and Martial Arts

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest

cron